Hobbes’un Leviathan’ında Özgürlük ve Egemenlik: Bir Lise Öğrencisinin Gözünden

 

Merhaba, ben Ali. Geçenlerde felsefe dersinde Thomas Hobbes’un Leviathan adlı kitabından bahsettik ve hocamızın tahtaya yazdığı bir cümle kafamı karıştırdı: “Vatandaşın özgürlüğü, Egemen’in sınırsız gücüyle tutarlıdır.” İlk duyduğumda “Nasıl yani?” dedim. Devamı 👉

Sanatın Toplumsal İşlevi Var mı? Tolstoy: Bir Duygu Aktarımı Olarak Sanatın Ahlaki Temelleri

Lev Nikolayeviç Tolstoy denildiğinde akla yalnızca Savaş ve Barış ile Anna Karenina gibi başyapıtların yazarı değil, aynı zamanda hayatının son döneminde kaleme aldığı Sanat Nedir? (1897) adlı çalışmayla sanat felsefesine sert ve tartışmalı bir katkı sunan bir düşünür gelir. Devan 

Vicdanımızın Sessiz Çağrısı: Kant’ın Ödev Ahlakı

 Sevgili Genç Arkadaşım,

Dün akşam otobüste yaşadığın o küçük anı hatırlıyor musun? Yaşlı teyze ayakta kalırken sen oturuyordun ve için için bir sıkıntı hissettin. Kimse sana bir şey demedi, teyze de şikayet etmedi ama o rahatsızlık işte... İşte tam o an, Kant felsefesinin kalbinde yatan şeyi hissettin: ödev bilincini. Devam👉

Gözler Üzerimde: Jeremy Bentham ve Panoptikon Hapishanesi

 

Gözlerin seni izlediğini hissettiğin oldu mu? Sınıfta tek başınayken bile öğretmenin bir anda kapıda belirebileceğini düşünüp ders çalıştığın? Ya da kaldırımda yürürken bir güvenlik kamerasının kırmızı ışığının sana doğru yanıp söndüğünü fark ettiğin? İşte tam da bu his, aslında yüzyıllar önce bir filozofun kafasında şekillenen bir tasarımın günlük hayatımızdaki yansımasıdır. Devam 👉👉

Görünmez Olunca Kaybolan Ahlak: Gyges'in Yüzüğü Bende Olsaydı?

 Platon'un Devlet adlı eserinde anlattığı Gyges’in Yüzüğü hikâyesi, binlerce yıl öncesinden günümüze uzanan güçlü bir düşünce deneyidir. Hikâyeye göre, Devamı👉👉

Tüketim Çağında Kayıp Terazi: İbn Miskeveyh ve Ölçülülük Erdemi

İnsanoğlunun hikâyesi, aslında bir denge arayışının hikâyesidir. Toprakla gök arasında, ruhla beden arasında, arzuyla akıl arasında salınan bu varlık, tarih boyunca “ne çok fazla ne çok az” olanın peşinde koşmuştur. Ancak bugün, bu kadim denge altüst olmuş durumdadır. Devam

 

Yapay Zekânın Ahlaki Eylemi: Mutluluk mu, Ödev mi?

 Aristoteles ve Immanuel Kant, felsefe tarihinin en etkili iki ahlak düşünürü olarak, insan eyleminin ahlaki temellerine dair köklü açıklamalar sunarlar bizlere. Aristoteles için ahlaki eylemin nihai amacı eudaimonia, yani insanın kendine özgü işlevini (ruhun akla uygun etkinliğini) gerçekleştirmesiyle ulaşılan erdemli bir yaşamdan doğan mutluluktur. Devam